با آغاز برنامه‌ریزی‌ها برای ثبت تصویری مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب، گروه‌های مختلف فیلمسازی فعالیت خود را برای مستندسازی این رویداد آغاز کرده‌اند. در این میان، تعدادی از چهره‌های شناخته‌شده سینمای ایران سرپرستی گروه‌های تولید را برعهده گرفته‌اند تا روایت تصویری این اتفاق در قالب آثار مستند ثبت شود.

از زمان آغاز جنگ رمضان و شهادت مقام معظم رهبری، گروه‌های مستندسازی در نقاط مختلف تهران و دیگر شهرها مستقر شدند و تصاویری از آیین‌های عزاداری و واکنش مردم را ثبت کردند. بخشی از این تصاویر قرار است در آثار مستندی که در آینده تولید و احتمالاً در جشنواره‌های سینمای مستند نمایش داده می‌شوند، مورد استفاده قرار گیرد.

رضا میرکریمی، کارگردان فیلم‌هایی مانند «یه حبه قند»، «دختر» و «قصر شیرین»، از جمله سینماگرانی است که مسئولیت هدایت یکی از گروه‌های تولید را برعهده دارد. او در حوزه هنری سرپرستی تولید مستندی درباره مراسم وداع با رهبر شهید را دنبال می‌کند و قرار است گروهی از مستندسازان در این پروژه همراه او باشند.

میرکریمی فعالیت خود را در ابتدای مسیر سینمایی با ساخت مستند آغاز کرده بود و مستندهای ورزشی او درباره صعود تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی نیز از آثار شناخته‌شده آن دوره به شمار می‌رود. هرچند او سال‌هاست بیشتر در حوزه سینمای داستانی فعالیت دارد، اما تجربه حضور در پروژه‌های مستند را همچنان در کارنامه خود دارد.

او پیش از این نیز در پروژه «سرداران شهید» در سازمان سینمایی سوره به عنوان مدیر و ناظر حضور داشت؛ طرحی که با محوریت معرفی هفت سردار شهید دفاع مقدس تولید شد. حال باید دید بازگشت دوباره میرکریمی به فضای مستندسازی و همکاری او با گروهی از مستندسازان، چه نتیجه‌ای به همراه خواهد داشت.

محمدحسین مهدویان نیز یکی دیگر از فیلمسازانی است که در این پروژه حضور دارد. مهدویان که سابقه ساخت آثاری مستند همچون «ترور سرچشمه» درباره شهید بهشتی را در کارنامه دارد، قرار است با همراهی گروهی از مستندسازان، بخش‌هایی از مراسم تشییع و حواشی آن را ثبت کند.

این فیلمساز که در سال‌های اخیر بیشتر با ساخت فیلم‌های سینمایی و سریال‌های شبکه نمایش خانگی شناخته شده است، پیش‌تر تجربه روایت رویدادهای سیاسی و تاریخی در قالب مستند را داشته و حضور او در این پروژه به همین سابقه بازمی‌گردد.

در مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی نیز تیم دیگری برای ثبت این رویداد شکل گرفته است. حامد شکیبانیا، تهیه‌کننده مستندهایی مانند «فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه»، «جایی برای فرشته‌ها نیست» و «تولد در زمین سوخته»، به همراه مهدی شامحمدی، مسئولیت سرپرستی تیم تصویربرداری و تولید مستند را برعهده دارند.

این گروه قرار است علاوه بر تهران، در شهرهایی مانند قم و مشهد نیز به ثبت تصاویر مراسم بپردازد تا روایت گسترده‌تری از این رویداد ارائه شود.

تجربه ساخت مستند از مراسم‌های تاریخی در ایران سابقه‌ای طولانی دارد. در زمان تشییع تاریخی امام خمینی (ره) نیز گروه‌های مختلف فیلمسازی این مراسم را ثبت کردند. در میان آثار تولیدشده از آن دوره، مستند «آفتاب و عشق» ساخته جواد شمقدری به دلیل ثبت بدون واسطه و بی‌کلام فضای عزاداری مردم، همچنان یکی از آثار ماندگار محسوب می‌شود.

ثبت رویدادهایی مانند مراسم تشییع، علاوه بر اهمیت تاریخی، نیازمند دقت در انتخاب زاویه روایت و نگاه مستندسازانه است. چراکه چنین اتفاق‌هایی تکرارشدنی نیستند و آنچه باقی می‌ماند، تصویری است که فیلمسازان از حال و هوای جامعه، احساسات مردم و فضای یک دوره تاریخی ثبت می‌کنند.

اکنون با حضور چند گروه حرفه‌ای مستندسازی، انتظار می‌رود آثار تولیدشده علاوه بر ثبت لحظه‌های این مراسم، بتوانند تصویری جامع از یک رویداد ملی و اجتماعی ارائه دهند؛ روایتی که کیفیت هنری و نگاه مستندگونه آن، نقش مهمی در ماندگاری این آثار خواهد داشت.